Lachgas en alcohol

Laatst bijgewerkt: oktober 2026

Twee remmers op hetzelfde zenuwstelsel

Alcohol en lachgas doen allebei hetzelfde met je hersenen: ze remmen. Alcohol doet dat langzaam en langdurig, met een piek die pas een uur na het laatste glas komt. Lachgas doet het snel en kort, in een golf van een paar minuten. Wie ze combineert, stapelt een korte, hevige rem op een lange die nog aan het oplopen is. De effecten die je zoekt, ontspanning en lichtheid, worden daar nauwelijks sterker van. De effecten die je niet zoekt wel: traag reageren, slecht inschatten, misselijk worden en wegvallen. Het lichaam telt de twee niet op, het vermenigvuldigt ze.

Een onderschat punt is het oordeel. Het natuurlijke signaal om te stoppen, bijvoorbeeld omdat je duizelig wordt of iemand anders wit wegtrekt, komt na een paar glazen later en zwakker door. Afspraken die je nuchter nog maakte, zoals zitten blijven of niet nog een keer, zijn dan opeens onderhandelbaar. Precies die verschuiving, niet de hoeveelheid, maakt dat veel nare incidenten rond lachgas plaatsvinden op avonden waarop eerst flink is gedronken.

Bloeddruk, zuurstof, maag en kou

Alcohol verwijdt de bloedvaten en laat de bloeddruk dalen. Lachgas verdringt tijdelijk zuurstof uit de longen. Samen zorgen die twee ervoor dat opstaan uit een stoel al genoeg kan zijn om te flauwvallen, met een val op een harde vloer of een tafelrand tot gevolg. Beide middelen prikkelen bovendien de maag. Braken is op zichzelf onaangenaam, maar braken terwijl je suf of buiten bewustzijn bent, is levensgevaarlijk omdat maaginhoud in de luchtpijp kan komen. Daar komt in het Noorden de kou bij: alcohol geeft een warm gevoel terwijl het lichaam juist sneller afkoelt, en wie buiten op een balkon of in een tuin zit, merkt dat te laat.

Hoe het in Groningen meestal gaat

Het patroon is herkenbaar. De avond begint in de kroegen van de Poelestraat of de Peperstraat, verplaatst zich na sluitingstijd naar een huiskamer in de Schildersbuurt, een studentenhuis in de Korrewegwijk of een flat in Paddepoel, en pas daar komt de tank op tafel. Niemand heeft dan nog een nuchter overzicht, de groep is groot en de verleiding om 'nog één keer' te gaan is sterk. Oude bovenwoningen in de binnenstad hebben steile trappen en smalle overlopen; een val daar is iets anders dan een val op een tapijt.

Dan de weg naar huis. Groningen is een fietsstad, en de rit van de binnenstad naar Zernike, Selwerd of Lewenborg voelt als niets. Na alcohol en lachgas is het dat niet: evenwicht, zicht en reactievermogen zijn aangetast, en de Wegenverkeerswet geldt ook voor fietsers. Op de pagina lachgas in het verkeer leggen we uit hoe dat zit. Blijf slapen, loop, of neem een taxi; dat is de minst riskante afsluiting van de avond.

De ochtend erna en de langere termijn

Een kater na beide middelen is zwaarder dan je gewend bent. Alcohol droogt uit en verstoort de slaap, lachgas geeft hoofdpijn en een leeg, trillerig gevoel. Minder zichtbaar is de langere termijn. Lachgas schakelt vitamine B12 tijdelijk uit, zie lachgas en vitamine B12. Wie regelmatig veel drinkt, neemt die vitamine via de darm vaak al minder goed op. De twee gewoonten versterken elkaar dus ook in de weken en maanden daarna, met tintelingen, vermoeidheid en concentratieproblemen als eerste signalen.

Afspraken die wel werken

Verbieden werkt in een vriendengroep zelden; een paar afspraken vooraf wel. Deze zijn eenvoudig en vragen weinig.

• Kies voor de avond één van de twee. Wie heeft gedronken, laat de tank dicht.
• Spreek af wie nuchter blijft en oplet, zoals je ook een bob aanwijst voor de auto.
• Zitten of liggen, weg van trappen, balkonranden en open water zoals de Diepenring.
• Niemand laten 'even liggen' zonder dat iemand hem in de gaten houdt; wie slaapt na drank, ligt op zijn zij.
• Eten en water op tafel, en de fiets blijft staan tot de volgende ochtend.

Wanneer je hulp haalt

Bel 112 als iemand na alcohol en lachgas niet reageert op aanspreken en voorzichtig schudden, langzaam of vreemd ademt, blauw ziet rond de lippen of braakt zonder bij bewustzijn te zijn. Leg de persoon op zijn zij en blijf erbij tot er hulp is. Vertel hulpverleners eerlijk wat er is gebruikt en hoeveel er is gedronken; zij zijn er voor de zorg, niet voor handhaving. Wie zich zorgen maakt over het eigen patroon of dat van een huisgenoot, vindt hulp via problematisch lachgasgebruik of anoniem op drugsinfo.nl.